Tüketici Hakları Nelerdir


Tüketici Hakları Nelerdir?

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’da tüketiciyi korumaya yönelik olan amacın tamamen sağlanabilmesi için birtakım nitelendirmeler açıkça belirtilmiştir. Bunlardan bir tanesi de tüketici kavramıdır.

“TKHK madde3/k

Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder”

Tüketiciyi Koruma Nedenleri

Ülkemizde ve diğer gelişmiş ülkelerde yapılan genel düzenlemelerin tüketiciyi tam olarak koruyamadığı saptanmıştır. Özel Hukuk ve Kamu Hukuku alanında yapılan düzenlemeler tüketicilere yeterli düzeyde koruma sağlamadığı için tüketicilerin korunması için özel kanunlar ile düzenleme yapılması gerektiği konusunda mutabakata varılmış olup bu düşünce ile “Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun” yürürlüğü girmiştir. Kanunun amacının tüketiciye daha fazla koruma sağlamak olmasıyla beraber sözleşme ve bilgilendirmelerin açık ve okunabilir olması, sözleşmenin tüketici aleyhine değiştirilemeyeceği gibi birçok konuda kesin düzenlemeler yapılmasıyla beraber  bu düzenlemeler sayesinde tüketiciyi koruma daha ileri bir seviyeye taşınmış olmuştur.

Bunların yanı sıra ekonomik ve teknolojik gelişmeler tüketicilerin bir yandan da mağduriyet yaşamasına sebebiyet vermiştir. Günümüzde yoğun mal ve hizmet sunulmaya başlanması sebebiyle birtakım sorunlar yaşanmış olup bu sorunlar tüketici tarafı da önemli ölçüde etkilemiştir.

 

Ticari amaçla hareket etmeyen tüketici üretici, imalatçı, banka kuruluşları gibi sözleşmede karşısında bulunan kurumlardan her zaman daha zayıf konumdadır. Bu zayıflık ise tüketicinin korunmasını şart hale getirmektedir.

Herhangi bir mal ya da hizmet alan kişi birtakım bu alışveriş neticesinde birtakım haklara sahiptir. Bu hakların oluşma sebebi ise tüketicinin her zaman satın almış olduğu maldan beklediği menfaati sağlayamama ihtimalinin bulunmasıdır. Şayet tüketicinin satın aldığı mal ayıplı ise bu durumda başvurabileceği birden fazla yol bulunmaktadır. Ayıplı malın ne olduğu Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’da düzenlenmiştir.

Ayıplı mal

tuketici hukuku madde 8 nedir

Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’da tüketicinin satın aldığı malın ayıplı olması durumunda tüketicinin başvurabileceği dört farklı seçimlik hak düzenlenmiştir. Bunlar;

Satın alınan malı iade etmeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,

Ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme,

Malın ayıpsız yenisi ile değiştirilmesini talep etme,

Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere ayıplı malın onarımını talep etmedir.

Peki, tüketici bu haklarını nasıl kullanabilecek, kimlerden ne usul ile talep edebilecektir?

Tüketici Haklarına Nasıl Başvurulur?

Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’da uyuşmazlıkların daha hızlı çözüm bulması ve tüketicinin hakkına daha çabuk bir biçimde kavuşması amacı ile Tüketici Mahkemelerinin yanı sıra Tüketici Hakem Heyetlerinin faaliyete geçmesi, il ve ilçelerde en az bir Tüketici Hakem Heyetinin oluşturulacağı kabul edilmiştir.

Ülkemizde ve diğer gelişmiş ülkelerde yapılan genel düzenlemelerin tüketiciyi tam olarak koruyamadığı saptanmıştır.

 

Kanundaki düzenlemeye göre tüketicinin satın aldığı mal ya da hizmet ile ilgili bir sorun yaşaması durumunda uyuşmazlığın çözüm yeri mal ya da hizmetin satın alındığı veya tüketicinin ikametgahının bulunduğu yer Tüketici Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemeleri’dir.

Uyuşmazlık çözüm noktasında tüketicinin Tüketici Mahkemesi’ne mi yoksa Tüketici Hakem Heyetine mi başvuracağı hususu satın alınan malın parasal değeri ile alakalıdır. Her yıl belirlenen parasal değerin üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici mahkemeye başvurmak zorunda iken bu miktarın altında kalan değerler için Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru yapılması gerekmektedir.

2018 yılı için belirlenen bu miktar şu şekildedir;

Uyuşmazlık konusu mal için İl Tüketici Hakem Heyetine başvurulacak ise uyuşmazlık 6.860 TL’nin altında olmalıdır. Şayet İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvurulacak ise bu rakam 4.570 TL’dir. Bu rakamların altında kalan uyuşmazlık bedelleri için Tüketici Hakem Heyetlerine başvurulması zorunludur.

Uyuşmazlık değeri 6.860 TL ve üzerinde ise doğrudan Tüketici Mahkemesine başvurulması zorunludur.

Tüketici hakem heyetinin vereceği kararlar tarafları bağlamakla beraber taraflar bu karara karşı 15 gün içerisinde itiraz edebilirler. Bu itiraz Tüketici Mahkemelerine yapılmaktadır.

Tüketici Mahkemelerinde açılacak davalarda şayet tüketicinin ikametgahının bulunduğu yerde Tüketici Mahkemesi bulunmuyor ise bu durumda Asliye Hukuk Mahkemeleri yetkilidir. Asliye Hukuk Mahkemeleri bu davalara Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakar.

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir